Nie miej tego gdzieś!

Witaj na stronie kampanii „Nie miej tego gdzieś! Wszystko na temat raka jelita grubego”. Jeśli znalazłeś się tutaj to prawdopodobnie szukasz informacji na temat tej choroby. A może zdiagnozowano u Ciebie lub bliskiej Ci osoby raka jelita grubego? Dobrze trafiłeś. Postaramy się przybliżyć Ci najważniejsze zagadnienia dotyczące raka jelita grubego.

Nie miej tego gdzieś!

Witaj na stronie kampanii „Nie miej tego gdzieś! Wszystko na temat raka jelita grubego”. Jeśli znalazłeś się tutaj to prawdopodobnie szukasz informacji na temat tej choroby. A może zdiagnozowano u Ciebie lub bliskiej Ci osoby raka jelita grubego? Dobrze trafiłeś. Postaramy się przybliżyć Ci najważniejsze zagadnienia dotyczące raka jelita grubego.

Warto wiedzieć
Podstawowe informacje
o raku jelita grubego

Rak jelita grubego – jak powstaje?
Jak go leczymy?
NIE MIEJ TEGO GDZIEŚ!

Objawy nowotworu jelita grubego

Objawy wczesnego nowotworu jelita grubego często mogą nie być odczuwalne (zwłaszcza w bardzo wczesnej fazie), a jeśli występują, nie są swoiste dla raka jelita grubego. Oznacza to, że występują także przy innych schorzeniach, jak hemoroidy, infekcje czy zapalne choroby jelit. Jednak połączenie wymienionych niżej dolegliwości, zwłaszcza kiedy utrzymują się przez dłuższy czas, powinno wzbudzić podejrzenie raka jelita grubego i stanowić podstawę do szerszej diagnostyki.

Utrata masy ciała bez wyraźnej przyczyny.

Długotrwałe zmęczenie.

Obecność krwi w stolcu. Krew może być czerwona lub czarna (takiej barwy nabiera strawiona krew), kiedy krwawienie pochodzi ze zmiany znajdującej się w większej odległości od odbytu.

Ogólny dyskomfort w jamie brzusznej.

W przypadku upośledzenia drożności jelita może pojawić się stolec ołówkowaty (wąski, przypominający kształtem ołówek).

Zmiany w dotychczasowym rytmie wypróżnień, zaparcia, wzdęcia.

Jeśli zauważysz podejrzane objawy lub niepokojące zmiany, zgłoś się do Twojego lekarza, ponieważ wczesna diagnoza raka jelita grubego ratuje życie.

Nie czekaj z wizytą u lekarza.
Jakie objawy są alarmujące?
NIE MIEJ TEGO GDZIEŚ!

Rak jelita grubego
objawy i diagnoza
NIE MIEJ TEGO GDZIEŚ!

Przyczyny raka jelita grubego nie zostały jeszcze dokładnie poznane. Możemy jednak wyróżnić pewne czynniki, które wpływają na ryzyko wystąpienia choroby.

Historia rodzinna

Ryzyko zachorowania wzrasta, jeśli raka jelita grubego rozpoznano u krewnego w pierwszej linii (rodzic, rodzeństwo, dziecko). Ryzyko jest jeszcze wyższe, jeśli takich zachorowań u krewnych jest więcej lub jeśli u któregoś z nich rak jelita grubego wystąpił w młodym wieku (poniżej 45 r.ż). Porozmawiaj ze swoim lekarzem, jeśli w wywiadzie rodzinnym były obecne przypadki raka jelita grubego, ponieważ być może wskazane będzie wykonanie badań genetycznych lub przesiewowych.

historia rodzinna

Wiek

Ryzyko zachorowania na raka jelita grubego wzrasta wraz z wiekiem. Większość przypadków raka jelita grubego rozwija się po 50. r. ż. Jednak coraz częściej odnotowujemy zachorowania poniżej 50. r. ż.

wiek

Dieta

Jednym z ważnych czynników ryzyka zachorowania na raka jelita grubego jest dieta. Badania pokazują, że zarówno częste spożywanie mięsa czerwonego (wołowiny, wieprzowiny, baraniny, jagnięciny) jak i chemicznie przetworzonego zwiększa ryzyko zachorowania.
Mięso przetworzone to wszystkie produkty mięsne, między innymi takie jak parówki czy mielonki, do których zostały dodane konserwanty lub wzmacniacze smaku. Podczas przetwarzania mięsa powstają toksyczne związki chemiczne – węglowodory aromatyczne i aminy. Produkty przetworzone zawierają też duże ilości soli i azotynów. Wspomniane związki tworzą nitrozaminy, których wpływ na nowotworzenie został naukowo potwierdzony.

dieta

Nadwaga i otyłość

Otyłość zwiększa ryzyko wystąpienia raka jelita grubego. Na otyłość wskazuje wskaźnik masy ciała BMI (Body Mass Index; wyliczany jako stosunek masy ciała do kwadratu wzrostu) powyżej 30. Nadwaga to BMI pomiędzy 25 a 30. W celu profilaktyki zaleca się utrzymywanie zdrowej masy ciała, czyli BMI 20-25.

nadwaga i otyłość

Alkohol i palenie tytoniu

Spożywanie alkoholu należy do czynników ryzyka wystąpienia raka jelita grubego. Tutaj znaczenie ma ilość spożywanego alkoholu, a nie jego rodzaj. Spożywanie więcej niż jednego drinka dziennie (12,5 g czystego etanolu, co oznacza 1 małe piwo lub 100 ml wina) ma związek ze wzrostem ryzyka jelita grubego.
Palenie tytoniu zwiększa ryzyko wystąpienia dużych polipów w jelicie grubym, które stanowią zmiany przedrakowe.

alkohol i palenie tytoniu

Choroby współistniejące

  • Inne nowotwory – występowanie w przeszłości innych nowotworów (takich jak rak endometrium, chłoniak) zwiększa ryzyko rozwoju nowotworu jelita grubego.
  • Cukrzyca typu 2 – zwiększa ryzyko wystąpienia nowotworu w jelicie grubym. Czynnik ten nie zależy od ewentualnej nadwagi osoby.
  • Choroby zapalne jelit – takie jak wrzodziejące zapalenie jelita grubego lub choroba Leśniowskiego-Crohna. Ryzyko wzrasta wraz z czasem trwania choroby zapalnej jelita i zakresem stanu zapalnego.
  • Obecność polipów w jelicie grubym w wywiadzie – niektóre polipy po pewnym czasie mogą przekształcić się w raka. W razie wykrycia polipów w jelicie grubym, powinny być one usunięte, aby uniemożliwić ich przekształcenie w raka.
choroby wspoistniejace

Narażenie na promieniowanie

Ekspozycja na promieniowanie. Niektóre z nowotworów są związane z radioterapią określonej okolicy ciała z powodu wcześniejszego raka.

narazenie na promieniowanie

Rak jelita grubego – czynniki ryzyka
NIE MIEJ TEGO GDZIEŚ!

Badania, na których opiera się
rozpoznanie raka jelita grubego

badania

Badanie przedmiotowe jamy brzusznej i badanie przezodbytnicze. Lekarz sprawdza, czy guz nie spowodował powiększenia wątroby lub nagromadzenia nadmiaru płynów w jamie brzusznej (wodobrzusze). Podczas badania przezodbytniczego lekarz bada wnętrze odbytu i odbytnicy przy użyciu palca dłoni w rękawiczce. Celem badania jest wykrycie patologicznego obrzęku lub śladów krwi.

Polega na wprowadzeniu do jelita przez odbyt światłowodu z kamerą, co pozwala na obserwację wnętrza jelita i ewentualne stwierdzenie obecności obszarów patologicznych. Wprowadzenie przez endoskop drobnych narzędzi umożliwia przeprowadzenie biopsji nieprawidłowego obszaru.

Jest to analiza laboratoryjna polipa lub tkanki nowotworu, pobranej podczas biopsji. Jest ważne przy określaniu stadium zaawansowania choroby. Badanie to powinno umożliwić stwierdzenie, czy nowotwór nie zajął naczyń krwionośnych lub nerwów.

  • Kolonografia TK (wirtualna kolonoskopia) – badanie to może być przydatne, jeżeli wykonanie kolonoskopii jest utrudnione, np. z powodu guzów blokujących światło jelita.
  • Obrazowanie RTG z tzw. podwójnym kontrastem (siarczan baru i powietrze).
  • Rutynowe testy krwi – pełna morfologia krwi oraz parametry czynności wątroby i nerek.
  • Markery nowotworowe – Antygen karcynoembrionalny (CEA).

Diagnostyka raka jelita grubego
NIE MIEJ TEGO GDZIEŚ!

Aktywność fizyczna obniża ryzyko zachorowania na raka jelita grubego

Ruch reguluje pracę układu pokarmowego oraz przyspiesza wypróżnienia. Dzięki temu substancje zawarte w niestrawionym pokarmie (w tym potencjalne substancje rakotwórcze) szybciej opuszczają jelita. Aktywność fizyczna podnosi również odporność organizmu. Należy jednak pamiętać, że każda aktywność powinna być dostosowana do wieku i możliwości każdego z nas. Ważne, aby ograniczyć siedzący tryb życia i wprowadzać zdrowe nawyki, jak np. codzienny spacer, wchodzenie po schodach zamiast używania windy czy używanie roweru zamiast samochodu.

badanie przesiewowe

Badanie przesiewowe w kierunku
raka jelita grubego

W celu wykrycia polipów lub raka jelita grubego osoby w wieku powyżej 50 r. ż. powinny być poddane badaniom przesiewowym. Dodatkowo osoby o większym ryzyku zachorowania raka jelita grubego powinny porozmawiać ze swoim lekarzem na temat badań przesiewowych przed 50 r. ż.

W Polsce istnieje program bezpłatnych badań przesiewowych raka jelita grubego. W ramach programu wysyłane są imienne, zaproszenia na kolonoskopi dla osób w wieku 55-64 lata.

Jeśli chcesz wiedzieć więcej o programie, odwiedź stronę: Program Badań Przesiewowych – Raka Jelita Grubego (pbp.org.pl)

Rak jelita grubego,
dlaczego po 50 trzeba zrobić badanie?
NIE MIEJ TEGO GDZIEŚ!

Diagnostyka raka
jelita grubego
NIE MIEJ TEGO GDZIEŚ!

Stopień zaawansowania raka jelita grubego

Stopień zaawansowania nowotworu decyduje o rokowaniu choroby. Ma również wpływ na to, jaka metoda leczenia zostanie zastosowana u pacjenta.
Plany leczenia różnią się w zależności od stadium choroby, które określa się na podstawie badania przedmiotowego i badań obrazowych.
Nowotwory możemy podzielić na 5 stadiów zaawansowania – od 0 do IV.

Stadium 0, I, II

Stany, w których nowotwór jest ograniczony do ściany jelita i nie występują przerzuty do węzłów chłonnych oraz innych narządów.

Stadium III

Stan, w którym komórki rakowe
zajmują regionalne węzły chłonne
(węzły chłonne otaczające guz).

Stadium IV

Stan, w którym dochodzi
do przerzutów odległych
(m.in. wątroby, płuc).

Im wcześniej choroba zostanie wykryta, tym większe szanse na jej skuteczne leczenie. Za chorobę wyleczalną uznaje się stadia zaawansowania 0-III (mówimy wtedy o leczeniu radykalnym), w przypadku stadium IV mówimy o leczeniu paliatywnym, czyli łagodzącym dolegliwości chorego, kiedy całkowite wyleczenie jest niemożliwe.

Webinar na temat zaawansowanego raka jelita grubego
NIE MIEJ TEGO GDZIEŚ!

Stopień zróżnicowania raka jelita grubego

Stopień zróżnicowania raka mówi o tym, na ile komórki nowotworowe są podobne do zdrowych, niezmienionych komórek jelita. Jest to wskaźnik mówiący o tym, jak szybko nowotwór może się rozwinąć i rozprzestrzenić. Wyróżnia się stopnie od G-1 do G-4. Raki o stopniu G-1, tzw. dobrze zróżnicowane, wykazują duże podobieństwo do zdrowych komórek i zwykle rozwijają i rozsiewają się wolno. Raki o stopniu G-3 i G-4 tzw. słabo zróżnicowane, zawierają przede wszystkim komórki, które nie wykazują podobieństwa do normalnych, zdrowych komórek. Takie raki mają większą skłonność do szybkiego rozwoju i rozsiewu.

Stopień G-1

Rak wysokozróżnicowany (niski stopień złośliwości).

Stopień G-2

Rak średniozróżnicowany (pośredni stopień złośliwości).

Stopień G-3

Rak niskozróżnicowany (wysoki stopień złośliwości).

Stopień G-4

Rak niezróżnicowany (wysoki stopień złośliwości).

Nowotwór o wyższym stopniu złośliwości może wymagać natychmiastowego i bardziej agresywnego leczenia.

Badania molekularne
w leczeniu raka jelita grubego

badania molekularne

Nowotwór rozwija się, gdy dojdzie do zmiany w genach, które kontrolują wzrost i podział komórek. Raki zdiagnozowane metodami klinicznymi, obrazowymi czy histopatologicznymi były uważane za takie same, ale mogą one różnić się pod względem występowania zmian w genach. Ta różnorodność zmian w genach prowadzi do tego, że pacjenci z takim samym rozpoznaniem histopatologicznym mogą różnie reagować na to samo leczenie albo choroba może przebiegać u nich w różny sposób.

Zmiany genetyczne mogą być wykorzystywane dla dokładniejszej oceny guza, ustalenia najlepszego leczenia dla pacjenta oraz do przewidywania przebiegu choroby. W raku jelita grubego wykonujemy standardowo badania molekularne genu RAS oraz genu BRAF.

Rak jelita grubego z mutacją w grupie genów RAS

U około połowy pacjentów wykrywana jest mutacja w genach RAS (K-RAS lub N-RAS). Występuje często u tych chorych, u których nowotwór rozwinął się z polipów o typie gruczolaków. Mutacje w genach RAS skutkują powstawaniem w komórkach raka nieprawidłowych białek RAS. Taka sytuacja wskazuje na brak wrażliwości nowotworu na leki blokujące powiązany z białkami RAS receptor EGFR.

Rak jelita grubego z mutacją w genie BRAF

Mutacje w tym genie są wykrywane u mniej niż 15% chorych. Nowotwory powstające w wyniku mutacji w tym genie częściej pojawiają się u kobiet i częściej u osób po 70 roku życia. Guzy z mutacją BRAF najczęściej wykrywane są w prawej połowie jelita grubego. Mutacje w genie BRAF wiążą się z niekorzystnym przebiegiem choroby.

Zwykle mutacje w genach RAS oraz BRAF nie występują jednocześnie.

Pytanie o podtyp molekularny, prof. Lucjan Wyrwicz
NIE MIEJ TEGO GDZIEŚ

Metody leczenia raka jelita grubego

Leczenie chirurgiczne

Leczenie chirurgiczne polega na mechanicznym usunięciu nieprawidłowych zmian (polipa, guza, ewentualnie węzłów chłonnych).

Wyróżniamy następujące zabiegi chirurgiczne:
  • Usunięcie polipów podczas kolonoskopii – dotyczy to większości polipów;
  • Laparoskopia – laparoskop (cienkie narzędzia chirurgiczne zaopatrzone także w źródło światła, które wprowadza się przez kilka nacięć w powłokach brzucha). Usuwany jest guz oraz okoliczna tkanka tłuszczowa i węzły chłonne.
  • Operacja otwarta – wykonywane jest duże nacięcie powłok brzucha, aby usunąć nowotwór i okoliczną okoliczna tkanka tłuszczową i węzły chłonne.

Chemioterapia

Chemioterapia ma na celu uszkodzenie lub zniszczenie komórek nowotworowych. Jest podawana dożylnie lub doustnie. Chemioterapia ma wpływ na komórki nie tylko nowotworowe, ale również na zdrowe komórki organizmu, m.in. komórki szpiku kostnego, błon śluzowych i cebulek włosów. Jest to główna przyczyna występowania działań niepożądanych chemioterapii.

Chemioterapia może być podawana po zabiegu operacyjnym (w celu obniżenia ryzyka nawrotu choroby) i wtedy mówimy o chemioterapii uzupełniające (adiuwantowej, pooperacyjnej). Może być podawana także, gdy choroba rozprzestrzeniła się do innych organów odległych, tzw. chemioterapia paliatywna.

Jakie są zalecenia podczas chemioterapii?
  • Należy unikać kontaktu z osobami chorymi na infekcje dróg oddechowych (przeziębionych, chorych na grypę).
  • Należy przestrzegać odpowiedniej diety, ograniczającej kwaśne, ostre i gorące potrawy.
  • Należy unikać używek takich jak alkohol czy papierosy.
  • Poleca się często płukać jamę ustną środkami do płukania jamy ustnej
  • Nie należy farbować włosów oraz wykonywać trwałej ondulacji
  • Należy unikać ekspozycji na działanie promieni słonecznych oraz należy stosować kremy z filtrem UV.
  • Należy pielęgnować skórę, używać łagodnych środków myjących, a także dermokosmetyków (np. do skóry atopowej), które nie zawierają barwników, alkoholi czy środków zapachowych. Chronić skórę przed mrozem i wiatrem. Unikać także długich kąpieli w wannie.
  • Nie obgryzać paznokci, ani nie usuwać skórek wokół nich.
  • Należy nosić wygodne obuwie, a także luźną, przewiewną odzież z naturalnych tkanin.
  • Należy bezwzględnie stosować antykoncepcję, ponieważ ciąża w trakcie chemioterapii oraz rok po jej zakończeniu nie jest bezpieczna dla płodu.
Czy skutkiem ubocznym chemioterapii jest wypadanie włosów?

Uszkodzenie cebulek włosów jest jednym ze skutków ubocznych chemioterapii, aczkolwiek nie każdy lek powoduje wypadanie włosów. Ilość utraconych włosów zależeć będzie od rodzaju oraz dawki leku, a także indywidualnej reakcji chorego na zastosowane leczenie. Objaw ten jest całkowicie odwracalny i po zakończeniu leczenia włosy zawsze odrastają. Wyłysienie może objąć każdy region skóry – głowę, brwi, rzęsy, klatkę piersiową, narządy płciowe, kończyny. W przypadku wypadania włosów lekarz może wypisać zlecenie na perukę.

Jak przygotować się do chemioterapii?

Najważniejsze jest stosowanie się do zaleceń lekarza prowadzącego.
Przed leczeniem należy wykonać zalecone badania krwi. Po badaniach zjeść posiłek. W domu dobrze jest zadbać o prawidłową regenerację (sen, prawidłowe odżywianie, aktywność fizyczna, powstrzymanie się od stosowania używek).
Należy również przyjmować leki, które wskaże nam lekarz.

Czy chemioterapia boli?

Nie. Bolesne może być wkłucie, kiedy lek podawany jest w formie zastrzyków, kroplówki czy długotrwałego wlewu. Jeśli podczas podawania leku pacjent odczuwa ból, pieczenie lub obrzęk, należy bezzwłocznie zgłosić ten fakt lekarzowi lub pielęgniarce, ponieważ w wyjątkowych przypadkach może zdarzyć się, że lek wydostanie się poza żyłę.

Czy to prawda, że w trakcie chemioterapii zmniejsza się odporność?

Zmniejszenie wskutek chemioterapii liczby leukocytów, czyli białych krwinek może skutkować niższą odpornością organizmu na różnego rodzaju infekcje. Dlatego w tym czasie szczególnie ważne jest, aby unikać kontaktu z osobami, które przechodzą infekcje dróg oddechowych (grypa, przeziębienie, COVID-19).

Jakie mogą być dolegliwości po chemioterapii?

Częste skutki uboczne chemioterapii:

  • nudności
  • wymioty
  • utrata/brak apetytu
  • spadek wagi
  • zmęczenie
  • obniżona odporność na infekcje
  • biegunka lub zaparcia
  • utrata włosów

Jeśli obserwujesz objawy infekcji, takie jak temperatura powyżej 37,7oC lub doświadczasz silnych reakcji skórnych (łuszczenie się lub pęcherze na skórze), skontaktuj się ze swoim lekarzem.

Chemioterapia domowa

Ważną zmianą w leczeniu osób z nowotworami przewodu pokarmowego jest możliwość skorzystania przez pacjentów z chemioterapii domowej podczas przyjmowania leków cytostatycznych.

Spędzenie czasu leczenia w domu jest bezpieczne oraz korzystne dla pacjenta oraz systemu, ponieważ chorzy mogą uczestniczyć w życiu rodzinnym, a także być aktywni zawodowo, dlatego czas spędzony w szpitalu powinien zostać ograniczony do niezbędnego minimum. Zwłaszcza, że można bezpiecznie leczyć chorych na raka bez konieczności hospitalizacji. Pompy infuzyjne są stosowane w chemioterapii coraz częściej. Są to przenośne, niewielkie urządzenia, które można nosić w torbie lub przy pasku, i które zastępują dwudobową hospitalizację. Do tej pory chorym będącym jednocześnie w programie lekowym „Leczenie zaawansowanego raka jelita grubego” nie przysługiwała chemioterapia domowa. Aktualnie, dzięki nowym regulacjom NFZ wszyscy pacjenci z rakiem jelita grubego będą mogli skorzystać z chemioterapii w warunkach domowych.

Terapia celowana

Terapia celowana to inaczej leczenie ukierunkowane molekularnie. Dzięki upowszechnieniu badań różnych struktur w komórkach raka jelita grubego możemy mówić o różnych podtypach tej choroby. Wiemy, że niektóre zmiany genetyczne decydują o różnym przebiegu raka jelita grubego i wymagają innego leczenia. Leki celowane działają na określone grupy komórek, w których występują charakterystyczne zaburzenia molekularne (genetyczne). Celują one bezpośrednio w określoną nieprawidłowość.

Mając dostęp do nowoczesnej diagnostyki, polegającej na wykonaniu badań genetycznych, możliwe jest indywidualnie dopasowanie do pacjenta najwłaściwszej metody leczenia. Nazywamy to personalizowaniem leczenia. Najważniejszymi genami, które regulują namnażanie się komórek nowotworowych w raku jelita grubego są geny RAS oraz BRAF.
Więcej na temat leczenia celowanego możesz przeczytać w poradniku europacolonpolska.pl:

Obecnie mamy zarejestrowane w Europie terapie celowane w leczeniu pacjentów z rakiem jelita grubego:

  1. blokujące receptor naskórkowego czynnika wzrostu (EGFR) – leki skierowane przeciwko mechanizmom odpowiadającym za podziały komórek nowotworowych.
  2. blokujące białka odpowiedzialne za wzrost naczyń krwionośnych, doprowadzających substancje odżywcze do guza.
  3. blokujące białko BRAF wytworzone przez zmieniony gen BRAF.
Skutki uboczne leczenia ukierunkowanego molekularnie

Jak każda terapia, również leczenie ukierunkowane molekularnie niesie ze sobą ryzyko wystąpienia skutków ubocznych. W przypadku leków molekularnych rodzaj objawów ubocznych zależy od typu komórek, na który działa dany lek. Najczęstsze działania to wysypka i inne zmiany skórne, biegunka, zaburzenia krzepnięcia, uszkodzenie układu sercowo-naczyniowego, osłabienie, zaburzenia hormonalne czy zaburzenia metaboliczne.

Immunoterapia

Immunoterapia jest metodą leczenia polegającą na mobilizowaniu komórek układu odpornościowego pacjenta do walki z nowotworem.

Sprawny układ immunologiczny człowieka potrafi rozpoznać komórki nowotworowe i powinien je zniszczyć (podobnie jak bakterie, wirusy czy inne drobnoustroje). Jednak sprawny układ immunologiczny posiada również mechanizmy hamujące jego nadmierną aktywność. Ta regulacja jest potrzebna, aby nie doszło do nadmiernej aktywności układu immunologicznego, czyli tzw. autoagresji. Nowotwory wykorzystują ten mechanizm, wygaszając aktywność układu immunologicznego. Immunoterapia odpowiada za odblokowanie mechanizmów hamowania układu immunologicznego. Zdolność rozpoznawania komórek nowotworowych zostaje przywrócona i organizm może podjąć walkę z chorobą. Immunoterapia jest dość nowym podejściem w leczeniu nowotworów, nadal nie wiadomo, dlaczego jest skuteczna tylko u części pacjentów.

U pacjentów z rakiem jelita grubego immunoterapię stosuje się w przypadku stwierdzenia zaburzenia genetycznego zwanego niestabilnością mikrosatelitarną (MSI-H, wynikający z nieprawidłowego funkcjonowania systemu naprawy DNA).

Skutki uboczne leczenia immunoterapią

Immunoterapia nie działa bezpośrednio na komórki nowotworowe, ale na komórki układu immunologicznego, aktywując go. W trakcie leczenia może dojść do nadmiernej aktywacji układu immunologicznego, czego skutkiem mogą być powikłania zapalne o charakterze autoagresji. Dlatego bardzo ważne jest, aby przed leczeniem poinformować lekarza onkologa o wszelkich przewlekłych chorobach zapalnych. Choroby na podłożu autoagresji mogą zaostrzyć swój przebieg w trakcie immunoterapii. Najczęstsze działania niepożądane immunoterapii dotyczą skóry, układu pokarmowego, gruczołów wydzielania wewnętrznego (tarczyca, trzustka, przysadka, nadnercza), wątroby oraz płuc.

Jak leczyć zaawansowanego raka jelita grubego?
NIE MIEJ TEGO GDZIEŚ!

Eksperci mówią

Rak jelita grubego – jak powstaje?
Jak go leczymy?

Dr hab. med. prof. UO Barbara Radecka, Opolskie Centrum Onkologii, Uniwersytet Opolski

Rak jelita grubego:
objawy i diagnoza

Prof. Jarosław Reguła, ekspert Narodowego Instytutu Onkologii – Państwowego Instytutu Badań, Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego w Warszawie

Dieta w profilaktyce
raka jelita grubego

Dr n med. Aleksandra Kapała, Kierownik Działu Żywienia Klinicznego Narodowego Instytutu Onkologii, Państwowego Instytutu Badawczego, autorka książki „Dieta w chorobie onkologicznej”

Jak leczyć zaawansowanego
raka jelita grubego?

Dr hab. med. prof. UO Barbara Radecka, Opolskie Centrum Onkologii, Uniwersytet Opolski

Rola diety w żywieniu
osób chorych na raka

Dr n med. Aleksandra Kapała, Kierownik Działu Żywienia Klinicznego Narodowego Instytutu Onkologii, Państwowego Instytutu Badawczego, autorka książki „Dieta w chorobie onkologicznej”

Jak wspierać osobę
chorą na raka?

Anna Długołęcka i Olga Kłoda-Krajewska z Warszawskiego Centrum Psychoonkologii

Leczenie żywieniowe jako
istotna forma terapii

Warto zwrócić uwagę na leczenie żywieniowe pacjentów z nowotworem, którzy są objęci opieką paliatywną. Jednym z większych problemów u tych pacjentów jest niedożywienie. Występuje ono aż u 60-90% pacjentów z zaawansowanym nowotworem i jest przyczyną śmierci nawet 90% dotkniętych nim chorych. Niedożywienie jest jednostką chorobową wieloprzyczynową, mającą negatywny wpływ na przebieg choroby, na każdym jej etapie.

Zaleca się wykonanie badań przesiewowych u wszystkich pacjentów chorych na nowotwór, którzy są objęci opieką paliatywną na początku leczenia, a następnie raz w miesiącu (w opiece stacjonarnej co 14 dni). Badanie przesiewowe obejmuje ocenę redukcji masy ciała, zaburzenia w przyjmowaniu pokarmów, wskaźnik BMI oraz zaawansowanie choroby. Po pogłębionej analizie stanu zdrowia chory jest kwalifikowany do optymalnego wsparcia żywieniowego. Leczenie żywieniowe powinno być włączane niezwłocznie. Wyróżniamy kilka rodzajów leczenia żywieniowego: doustną podaż żywności medycznej, żywienie dojelitowe oraz żywienie pozajelitowe.

leczenie zywieniowe

Dieta w profilaktyce
raka jelita grubego
NIE MIEJ TEGO GDZIEŚ!

Jaka dieta w trakcie leczenia
raka jelita grubego?
NIE MIEJ TEGO GDZIEŚ!

Dieta w profilaktyce i w trakcie leczenia
raka jelita grubego
NIE MIEJ TEGO GDZIEŚ!

mozliwosci rehabilitacji

Możliwości rehabilitacji chorych
na nowotwory

Rehabilitacją powinni być objęci wszyscy chorzy leczeni na nowotwory, niezależnie od rodzaju, stopnia zaawansowania choroby, metody i etapu leczenia. Rozpoczęcie rehabilitacji powinno nastąpić jeszcze przed rozpoczęciem aktywnego leczenia onkologicznego, ponieważ zwiększa to szanse na szybki powrót chorych do pełnej aktywności. Proces rehabilitacji powinien obejmować również cały okres szpitalny oraz poszpitalny, często do końca życia pacjenta i uwzględniać wszystkie obszary życia chorego (medyczny, zawodowy, psychospołeczny).

Na wczesnym etapie leczenia rehabilitacja powinna być prowadzona 4–5 razy w ciągu dnia. Intensywność powinna być na granicy niskiej i umiarkowanej, a czas trwania każdorazowo wynosić może około 10 minut. W miarę upływu czasu należy zmniejszać częstość rehabilitacji do 3 razy dziennie, a zwiększać jej intensywność do umiarkowanej/wysokiej oraz czas trwania do 30 minut.

Wyniki badań wskazują, że osoby aktywne i sprawne fizycznie dużo rzadziej doświadczają nawrotu nowotworu i przedwczesnej śmierci (nawet o 50%).

Czy rak jelita może powrócić?

W przypadku chorób nowotworowych zawsze istnieje ryzyko nawrotu choroby. Wpływ na to ma wiele czynników, między innymi to, czy udało się całkowicie usunąć nowotwór podczas leczenia operacyjnego, jak również oporność komórek rakowych na leczenie i dalsza ekspozycja na czynniki ryzyka. Dlatego tak ważne jest dbanie o prawidłową dietę, unikanie używek i aktywny tryb życia. Ważna jest także regularna diagnostyka, ponieważ im wcześniej wykryte zostaną jakiekolwiek zmiany, tym szybciej będzie możliwe wprowadzenie odpowiedniej terapii. Objawy nawrotu choroby mogą być takie same jak podczas pierwszego rozpoznania lub obejmować inne narządy, w zależności od lokalizacji przerzutów.

czy rak moze powrocic
wsparcie psychologiczne

Wsparcie psychologiczne

Diagnoza nowotworu to jedna z najbardziej stresujących sytuacji, w jakich może znaleźć się człowiek. Może jej towarzyszyć lęk, poczucie winy, obniżenie samooceny czy poczucie utraty sensu życia. Dodatkowym czynnikiem stresującym jest niewątpliwie zmieniająca się nagle sytuacja życia – pobyty w szpitalu, nieobecność w pracy, konieczność zmiany planów, zmiana trybu dnia itp. Pacjenci przyjmują również różne strategie radzenia sobie z nową sytuacją. Dlatego warto w tym czasie skorzystać z pomocy specjalisty – psychologa lub psychiatry.

Udowodniono, że pozytywne nastawienie w trakcie leczenia powoduje, że pacjenci łatwiej znoszą terapię. Występuje u nich mniej działań niepożądanych, takich jak np. nudności czy wymioty w trakcie chemioterapii.

Jak psychoonkolog może pomóc
chorym na raka i opiekunom
NIE MIEJ TEGO GDZIEŚ!

Jak rozmawiać
z osobą chorą na raka?
NIE MIEJ TEGO GDZIEŚ!

Jak wspierać osobę
chorą na raka?
NIE MIEJ TEGO GDZIEŚ!

Colorectal Cancer Unit

Białostockie Centrum Onkologii
Eksperci mówią

Profilaktyka

"Ścieżka Pacjenta" w BCO

Fizjoterapia

Stomia

Dolnośląskie Centrum Onkologii, Pulmonologii i Hematologii
Eksperci mówią

Profilaktyka


"Ścieżka Pacjenta" w DCOPiH






Leczenia Raka Jelita Grubego





Świętokrzyskie Centrum Onkologii
Eksperci mówią

Corectal Cancer Unit to współpraca wielu specjalistów we wspólnym celu

Rola patologa w leczeniu raka

Chemioterapia - jakie są rodzaje i kiedy się ją stosuje?

Nowoczesne terapie onkologiczne - kiedy się ją stosuje?

Na czym polega praca radiologa?

Koordynator planu leczenia onkologicznego - jaka jest jego rola?

Radioterapia - czym jest i jak przygotować się do tego badania?

Psycholog w ośrodku onkologicznym - w czym może Ci pomóc?

Jakie są metody chirurgicznego leczenia raka jelita grubego?

Wojewódzkie Wielospecjalistyczne Centrum
Onkologii i Traumatologii im. M. Kopernika w Łodzi
Eksperci mówią

Magdalena Krakowska: Chemioterapia domowa

Lek. Mateusz Jęckowski, chirurgia minimalnie inwazyjna

Dr Anna Rychter: Jak się przygotować do radioterapii

Dr Anna Rychter: Czy można wyleczyć raka odbytnicy bez zabiegu operacyjnego?

Dr Beata Romanowska-Pietrasiak: Kiedy powinniśmy zgłosić się do poradni genetycznej?

Lek. Mateusz Jęckowski: Prehabilitacja pomaga lepiej przejść operację

Dr Marta Słomka: Nie bój się kolonoskopii!

Elżbieta Narzekalak Psychoonkolog

Tomasz Błaszczyk: Nie rezygnuj z ruchu i sportu, kiedy chorujesz na raka

Szpital Uniwersytecki w Krakowie
Eksperci mówią

Prof. Piotr Wysocki: To badanie może Cię uratować przed zachorowaniem na raka jelita grubego

Dr Paweł Potocki: Terapie celowane molekularne

Dr Paweł Potocki: Chemioterapia w domu – jak to działa?

Dr Paweł Potocki: Od diagnozy do leczenia – ścieżka pacjenta…

Prof. Michał Pędziwiatr: Chirurgia przez dziurkę od klucza

Prof. Michał Pędziwiatr: Leczenie chirurgiczne przerzutów RJG

Prof. Michał Pędziwiatr: Nowoczesna chirurgia w walce z rakiem jelita grubego

Dr Paweł Brzegowy: Chemoembilizacja w leczeniu RJG

Historia Pani Barbary

Wojskowy Instytut Medyczny w Warszawie
Eksperci mówią

Prof. Renata Duchnowska: Leczenie systemowe raka jelita grubego

Prof. Lucyna Kępka: Radioterapia to leczenie bezpieczne

Dr Andrzej Kwiatkowski: Małoinwazyjne leczenie raka jelita grubego

Dr Piotr Piasecki: Radioembolizacja, nowatorska metoda leczenia raka jelita grubego

Dr Szczepan Cierniak: Medycyna spersonalizowana w leczeniu raka jelita grubego

Żyję z rakiem jelita grubego
poznaj moją historię

historie tomasz

„Nie byłem świadomy, że mogę temu zapobiec” [Tomasz, 30 lat]

Rak jelita grubego jest nowotworem podstępnym. Nie daje objawów, a jeśli już, to są one niejednoznaczne i często mylnie diagnozowane przez lekarzy. Przekonał się o tym Tomasz, który zachorował na raka jelita grubego w młodym wieku i dla niego zupełnie nieoczekiwanie.

Zdiagnozowanie nowotworu w przypadku Tomasza, było zupełnym przypadkiem. Przedłużające się zatrucie pokarmowe skłoniło go do wizyty u lekarza. – „Pojawiło się krwawienie w stolcu, które wprawdzie uznałem za efekt silnej biegunki, ale mimo wszystko postanowiłem zrobić badania. Co roku chodzę na kontrolę, morfologię, mocz itd., więc poszedłem i teraz” – wspomina Tomasz.

I tak to się zaczęło…

Tym razem jednak dostał skierowanie na większą liczbę testów – wszystkie wyniki były w normie, oprócz poziomu wapnia, który był wyższy niż powinien. Być może ktoś inny zlekceważyłby jeden nieprawidłowy parametr, na szczęście nie zrobiła tego lekarka, która zleciła badania.

– Miałem szczęście, że trafiłem pod skrzydła dobrej internistki, która nie zbagatelizowała sprawy, mimo że pozostałe wyniki, w tym wszystkie markery nowotworowe, nie wskazywały, aby działo się coś złego.
Na wszelki wypadek lekarka zleciła tomografię komputerową. Po dwóch tygodniach (awaria sprzętu opóźniła badanie tomografem) Tomasz otrzymał informację o zmianach nowotworowych w jelicie grubym.

– I tak to się zaczęło… – mówi mężczyzna, dodając, że przed diagnozą raka jelita grubego nie miał jednoznacznych objawów choroby. – Jak teraz na to spojrzę, to rok wcześniej w związku z chorobą żony, wpadłem w nerwicę. W tamtym okresie zdarzyło mi się raz krwawienie z odbytu – wspomina. – Zgłosiłem to lekarzowi, niestety incydent się nie powtórzył i założyliśmy, że to wynik nerwów, ciągłych biegunek i hemoroidów (mam siedzący tryb pracy). Potem przez rok nic się nie działo, ale mam poczucie, że zbagatelizowano moje ówczesne dolegliwości.
Kolejne miesiące miały być trudne. Żona skończyła wprawdzie leczenie nowotworu piersi, ale gdy już wszystko miało być dobrze, okazało się, że Tomasz sam również ma nowotwór. – Strach znów wrócił, szczególnie bałem się o mojego 5-letniego synka i o jego przyszłość. To był dla mnie bardzo ciężki okres. Być może reagowałem tak emocjonalnie, bo mój organizm już sam nie funkcjonował prawidłowo – dodaje.

Szybka diagnoza i leczenie

Po otrzymaniu diagnozy, internistka, która leczyła Tomasza, poleciła mu dobrego onkologa w Poznaniu. Zanim jednak tam trafił, udało mu się załatwić wizytę u znajomego chirurga w swoim mieście. Ucieszył się, że nie będzie anonimowym pacjentem „z ulicy”.

Wtedy wszystko potoczyło się dość szybko. Pod koniec lutego 2019 roku rektoskopia wykazała podejrzenie nowotworu, a już na początku marca Tomasz odbył pierwszą konsultację z chirurgiem. Po wykonaniu dodatkowych zdjęć rentgenowskich, rezonansu i kolonoskopii rozpoczął radioterapię, która miała przygotować go do operacji wycięcia zaatakowanych tkanek.
Radioterapia przedoperacyjna trwała pięć dni – opowiada Tomasz. – Przebiegła dość gładko – na początku nie odczuwałem żadnych dolegliwości, potem pojawiły się straszne problemy z wypróżnianiem, które trwały około tygodnia. Mniej odczuwalne skutki uboczne czuję do dzisiaj. Dobrze też znosiłem to wszystko psychicznie – cieszyłem się, że leczenie zaczęło się bardzo szybko. Poza tym lekarze zapowiadali, że być może obejdzie się bez chemioterapii. Najbardziej bałem się stomii – to częste powikłanie po operacji polegające na konieczności wykonania przetoki i otworu na na zewnątrz brzucha, aby umożliwić oddawanie kału. Było to dla mnie bardzo stresująca wizja.
Wielkim wsparciem w tym okresie była dla Tomasza rodzina i przyjaciele, w tym jego pracodawca, który bardzo pomógł mu w trakcie leczenia, a także zdjął z niego ogromną część obowiązków zawodowych. – Okazał się naprawdę człowiekiem, na którym mogę polegać w stu procentach – mówi nasz bohater. – Nie wyobrażam sobie sytuacji ludzi, którzy mają raka i w tym czasie mają problemy z pracą czy zdobyciem pieniędzy na walkę o życie.

Operacji raka jelita grubego u Tomasza, podjął się znajomy chirurg, do którego się zgłosił. Okazał się fantastycznym specjalistą, który metodą laparoskopową usunął wszystkie zaatakowane tkanki. Operacja się udała i – co najważniejsze – obyło się bez założenia stomii. Niestety, lekarz uważał, że węzły chłonne również były zaatakowane.
Histopatologia pooperacyjna to potwierdziła, ale pokazała też całkowity zanik guza po radioterapii, czyli całkowity „sukces” od strony chirurgicznej – mówi Tomasz. – To było dla mnie ważne, bo dawało mi nadzieję i pozwalało myśleć pozytywnie.
Pobyt w szpitalu trwał 10 dni. W tym czasie mężczyzna otrzymał porady dietetyka, fizjoterapeuty, które jednak były bardzo ogólnikowe i okazały się mało przydatne. Starał się więc sam szukać informacji w Internecie, ale był świadomy, że można tam bardzo łatwo wpaść w jakąś pułapkę. Dlatego wszystko co chciał zastosować u siebie konsultował z lekarzem. Warto korzystać z wiarygodnych źródeł informacji. Tak było np. w przypadku rehabilitacji anorektalnej, o której nigdy wcześniej nie słyszał, bardzo pomocnej u pacjentów z rakiem odbytu, o której dowiedział się dzięki Fundacji EuropaColon Polska.

Raz radość, raz zwątpienie

Mężczyzna chciał jak najszybciej opuścić oddział – czuł się znakomicie jak na tak poważną operację. Niestety, w domu pojawiły się u niego straszne bóle w okolicach kręgosłupa.
Wspominam to jako moment, w którym brakowało mi wsparcia lekarzy prowadzących – mówi Tomasz. – Nie wiedziałem, co zrobić z tym bólem – nie znałem jego przyczyny, chirurg onkolog nie za wiele potrafił mi powiedzieć na ten temat, radioterapeutka twierdziła, że to nie efekt naświetlań. Na szczęście internistka, która mnie diagnozowała, pomogła mi bardzo w tym okresie i w końcu bóle ustały po około dwóch tygodniach.
W międzyczasie zlecono rezonans magnetyczny kręgosłupa, który wykazał naczyniaka, na szczęście niegroźnego. Mimo to Tomasz zmagał się z ciągłą niepewnością o stan swojego zdrowia. Nie było widać końca badań, a oczekiwanie na kolejne wyniki wiązało się z potężnym lękiem. Musiał też zmienić dotychczasowe przyzwyczajenie: dietę, tryb życia. – Tak naprawdę w moim życiu zmieniło się wszystko… – mówi Tomasz.
Pod koniec maja nadeszła informacja o konieczności przeprowadzenia chemioterapii i wykonaniu tomografii, która na szczęście nie wykazała przerzutów.

Wydawało mi się, że jestem na chemię przygotowany – onkolog doskonale wszystko mi wytłumaczył, ale spodziewałem się może czterech – sześciu kursów, a „wylosowałem” dwanaście. Za każdym razem oznaczało to dla mnie trzydniowy pobyt w szpitalu – opowiada mężczyzna. – Na szczęście dosyć dobrze zniosłem chemię fizycznie. A taki ze mnie typ, że jak się czuję dobrze fizycznie, to i psychicznie jest ok.
Przed chemią Tomasz zdecydował się na wizytę u psychoonkologa (wcześniej był też u psychologa). Jego zdaniem to był doskonały pomysł. – Bardzo polecam pomoc psychoonkologa – uważam, że każde leczenie nowotworu powinno się od tego zaczynać – mówi.
Od operacji minęło już kilkanaście miesięcy. Z perspektywy czasu Tomasz wie, że przegapił profilaktykę nowotworu. – Nie byłem świadomy, że mogę temu zapobiec. Przed chorobą wiele pozmieniałem w swoim życiu, jeszcze więcej po chorobie żony, niestety mój typ nowotworu rozwija się nawet do kilkunastu lat, a wcześniej zdecydowanie brakowało mi takiej świadomości. Nie robiłem badań, bo nikt nie radził mnie – trzydziestolatkowi – badać się pod kątem nowotworu raka jelita grubego. To trzeba zmienić. Czasy są takie, że powinno się o tym myśleć już w młodości.

historie krzysztof

„Życie to najlepszy nauczyciel pokory i cierpliwości.” [Krzysztof, 38 lat]

Ryzyko zachorowania na raka jelita grubego wzrasta, jeśli tę samą chorobę rozpoznano u krewnego w pierwszej linii (rodzic, rodzeństwo, dziecko). U Krzysztofa zdiagnozowano raka jelita grubego w 2020 roku, kiedy miał 37 lat. Na tę samą chorobę w wieku 42 lat zmarła jego mama.

Od kilku lat Krzysztof skarżył się na towarzyszące mu na przemian ostre biegunki i bolesne wypróżnianie. Gdy ból stał się nie do wytrzymania, zdecydował się pojechać na pogotowie. Tam został zbadany per rectum i stwierdzono u niego hemoroidy.

Leczenie nie przynosiło efektów, a ból stał się ogromny. W rezultacie Krzysztof trafił na badania do szpitala w Gdańsku, gdzie wykonano mu tomografię jamy brzusznej oraz miednicy. Potem kolejne badania, w tym kolonoskopię, podczas której pobrano materiał do badań histopatologicznych. Nie pozostawało nic innego jak uzbroić się w cierpliwość i czekać. Wyniki histopatologiczne potwierdziły raka odbytnicy CT3N2M111 i gruczolaka cewkowego jelita grubego. Świat Krzysztofa się zawalił. Jednak chciał żyć i podjął walkę o siebie. Od połowy września do końca roku miał 3 cykle chemioterapii FOLFOX-6. W styczniu wizyta u onkologa w kolejnym szpitalu i kolejna tomografia komputerowa jamy brzusznej i miednicy.
Dziś Krzysztof jest pod opieką znanego gdańskiego eksperta i wierzy, że uda mu się pokonać raka raz na zawsze. Największym wsparciem jest dla niego Monika, którą poznał na Instagramie pomiędzy jedną a drugą chemią. Monika odwiedziła Krzysztofa w styczniu. Jak się okazało sama stoczyła własną walkę z rakiem ACC (rak gruczołowo-torbielowaty regionu głowy i szyi) oraz przerzutami. Przyjechała, żeby wesprzeć go i zmotywować do walki. Skrupulatnie sprawdza każdą możliwość kolejnej opcji terapeutycznej. Chce pomóc i wesprzeć Krzysztofa w jego walce, bo sama doskonale rozumie przez co przechodzi i jak ważna jest determinacja i wsparcie drugiego człowieka, nawet jeśli nie jest się opiekunem na co dzień, a opieka ta ma inną formułę.

Jak podkreśla sama Monika, jest dla Krzysztofa wielką inspiracją. Wspiera go psychicznie. Motywuje go do tego, by nawet w ciężkich chwilach walczyć i wierzyć. Bo czasem jest lepiej, a czasem gorzej. Bywa, że Krzysztof traci nadzieję i jest wtedy w złym stanie psychicznym, ale wiara i nadzieja, że wygrają nie powinna ich opuszczać. Krzysztof właśnie czeka na operację.

1Choroba o bardzo dużym zaawansowaniu, dużą zmianą pierwotną, przerzutami do węzłów chłonnych i narządów odległych.

historie wieslaw

„Pacjent poinformowany to pacjent spokojny.” [Wiesław, 50 lat]

Rak jelita grubego to jeden z bardziej podstępnych nowotworów, który rozwija się przez długi czas nie dając żadnych objawów. Tak było w przypadku bohatera tej historii, który dowiedział się o chorobie podczas rutynowych badań.

Wiesław zgłosił się do lekarza w 2017, by wykonać badania kontrolne. Z uwagi na to, że ukończył 50. rok życia lekarka zaleciła wykonanie kolonoskopii, która – jak się okazało – była kluczowa.

Diagnoza: guz zgięcia esiczo-odbytniczego. – Byłem zaskoczony, nikt w rodzinie nie chorował na nowotwór, nie miałem żadnych objawów, a guz był już na tyle duży, że zbadanie dalszego odcinka jelita grubego było niemożliwe. Wiedziałem jednak, że muszę podjąć rękawicę i stanąć do walki.

Jak wielokrotnie podkreśla, znalazł się pod świetną opieką medyczną, co pomogło mu sprawnie przejść przez etap diagnozy i pierwszego leczenia. – Od razu nakreślono mi plan leczenia, byłem dobrze poinformowany, co pozwalało mi zachować swego rodzaju spokój. Wiedziałem, że czeka mnie zabieg, wiedziałem jak będzie wyglądał. Zostałem poinformowany, że po uzyskaniu wyników histopatologicznych zostanie podjęta decyzja co do leczenia uzupełniającego. Moja rodzina od początku była ze mną i przechodziliśmy wspólnie przez każdy etap, co było niewątpliwie pomocne, ponieważ czułem, że nie jestem sam.

Od pierwszej kolonoskopii do dnia zabiegu minęły niecałe dwa tygodnie. W sumie Wiesław przeszedł trzy resekcje jelita grubego i operację HIPEC polegającą na podaniu chemioterapii dootrzewnowo. – Po pierwszej operacji przeszedłem półroczną chemioterapię uzupełniającą. Po półtora roku pojawiła się wznowa miejscowa, po resekcji której  miałem radio-chemioterapię. Po kolejnych parunastu miesiącach guz znów pojawił się w miejscu zespolenia. Przeszedłem kolejną resekcję, tym razem z wyłonieniem stomii.

Każde zespolenie jelita było okupione dużo szybszą perystaltyką jelit i ich krótszym pasażem, jelita już nigdy nie funkcjonowały jak przed chorobą.  – To duże utrudnienie w życiu codziennym, jednak od czasu kiedy mam stomię żyje mi się znacznie lepiej. Pamiętam, że byłem wtedy zestresowany nową, czekającą na mnie rzeczywistością. Pielęgniarka stomijna zadbała jednak o komfort mojej toalety, co pozwalało na stopniowe przystosowanie się do nowej sytuacji w warunkach intymnych.

Nieoceniona okazała się także możliwość konsultacji z lekarzem w przypadku pojawiających się dolegliwości. – Pacjent poinformowany to pacjent spokojny – podkreśla Wiesław i dodaje, że niewątpliwie jest to jeden z najważniejszym elementów leczenia.

– Nigdy nie spotkałem się z przysłowiowym „zbyciem” w przypadku opieki na oddziale. Jestem wdzięczny losowi, że trafiłem pod opiekę profesora Piotra Skotnickiego z CO im. Marii Skłodowskiej-Curie w Krakowie i profesora Tomasza Jastrzębskiego z Centrum Leczenia Chorób Jelit w Brzezinach, to wyjątkowi specjaliści, którzy w swojej pracy kierują się przede wszystkim dobrem pacjenta. Oprócz imponującego dorobku naukowego nie zapomnieli o istocie człowieka i indywidualnym podejściu do pacjenta. Swoje ukłony kieruję także w stronę pielęgniarek z oddziału chirurgii onkologicznej w szpitalu św. Rafała w Krakowie, w Instytucie Onkologii w Krakowie, oraz na oddziale radioterapii w szpitalu w Nowym Sączu. Do tej pory jestem zaskoczony, jak pomimo trudnych warunków pracy panie pielęgniarki są w stanie wykazać się opieką, empatią i zrozumieniem dla drugiego człowieka.

Niestety, temat diety czy aktywności fizycznej nie był wystarczająco często poruszany podczas leczenia. Jak wspomina, nigdy nie spotkał się z pomocą fizjoterapeuty na oddziale, natomiast dietetyk był obecny tylko na chemioterapii.  – W moim przypadku miałem to szczęście, że zarówno moja żona, jak i córka stale poszerzały swój zakres wiedzy, co do mojej diety i zdrowego żywienia w okresie leczenia. Od czasu do czasu korzystałem z prywatnych porad dietetyka, które są niezwykle potrzebne, bo „zdrowe odżywianie” to szerokie pojęcie, które wcale nie oznacza żywienia pacjenta po operacji świeżymi warzywami.

Wsparcie rodziny i jej zaangażowanie w cały proces leczenia spowodowały także, że Wiesław nigdy nie odczuwał potrzeby konsultacji ze specjalistą z dziedziny psychologii czy psychoonkologii. Jak podkreśla, rodzina jest dla niego największym wsparciem – dzięki niej jest silny i potrafi żyć z chorobą. – Od początku cała moja rodzina zaangażowała się w cały proces, czuję, że nie jestem sam i mam gigantyczne wsparcie ze strony mojej Żony i Dzieci. Moja rodzina jest poinformowana o każdym etapie leczenia, sami również zgłębiają tematykę choroby mocno się angażując. Żona przede wszystkim dba o moje żywienie, o to abym dostarczał organizmowi wszystkich potrzebnych składników odżywczych. Dzieci przejęły część moich obowiązków zawodowych, oraz w czasie kiedy jestem po zabiegu i nie mogę wykonywać stricte domowych czynności, oni świetnie mnie zastępują. Czuję, że mogę liczyć na moją rodzinę w każdym aspekcie, tworzymy zgraną uzupełniającą się drużynę. Oczywiście, gdyby było inaczej, sądzę, że skorzystałbym z pomocy psychoonkologa. To bardzo ważny aspekt skutecznej terapii.

Dziś, poza szpitalem, Wiesław  stara się żyć i funkcjonować jak dawniej. Szybko zaakceptował nową rzeczywistość. Swoje plany musi jednak dostosować do terminów konsultacji lekarskich, badań, czy – jeśli zachodzi potrzeba – do  leczenia.  –  Bezwzględnie najważniejsza jest kontrola po zakończeniu leczenia, u mnie wznowa miejscowa wystąpiła już dwa razy, na szczęście zawsze była wykryta na samym jej początku, ale dla mnie terminy konsultacji i badań kontrolnych są terminami świętymi w moim kalendarzu. Nie można dać już uśpić swojej czujności.

Na co chciałby zwrócić uwagę pacjentów, u których zdiagnozowano raka jelita grubego? – Warto zainteresować się badaniami molekularnymi, które pozwolą na dobranie właściwej terapii. Ja o takiej możliwości dowiedziałem się dopiero po 4 latach od diagnozy, niestety takie badania nie były refundowane i należało je wykonać na własny koszt.

Apeluje także, by w przypadku jakichkolwiek pytań nie krępować się lekarza. – Uważam, że lekarz, o ile istnieje taka konieczność lub powód medyczny, powinien poinformować pacjenta np. o możliwych trudnościach związanych z życiem intymnym. Choć to problem tabu, mam wrażenie, że jest zakorzeniony w Polakach a miejsce na odczarowaniu tej tematyki leży chyba gdzie indziej niż w onkologii.

Historie pacjentów – wideo

Historia Pana Edwarda Sosińskiego

U Pana Edwarda Sosińskiego raka jelita grubego zdiagnozowano w czerwcu 2021 roku. 82-letni wrocławianin opowiada jak wyglądała jego diagnoza, dotychczasowe leczenie i jak radzi sobie z chorobą.

Historia pani Wandy Pietraszko

Pani Wanda Pietraszko na raka jelita grubego zachorowała mimo prowadzenia bardzo zdrowego i aktywnego stylu życia. Pierwsze objawy choroby pojawiły się już 5 lat temu, lecz zostały zignorowane. Obawa przed bólem podczas kolonoskopii okazała się większa.

Historia Pana Janusza Lichtarskiego

U Pana Janusza Lichtarskiego zdiagnozowano raka jelita grubego, kiedy miał zaledwie 40 lat. Choroba zmieniła jego życie w wielu aspektach. Opowiada o tym jak radzi sobie z wyzwaniami związanymi z chorobą i ile mieniła w jego życiu.

Historia Pani Grażyny Mołas

U Pani Grażyny Mołas raka jelita grubego zdiagnozowano w 2021 roku. Miała dwukrotnie pozytywny wynik testu na krew utajony w kale. Zgłosiła się do lekarza POZ i rozpoczęła się jej podróż przez kolejne etapy diagnozy i terapii.

NIE MIEJ TEGO GDZIEŚ!
Iga Rawicka z Fundacji EuropaColon Polska
opowiada o kampanii

Piśmiennictwo

  • Broszura dla pacjenta „Rak jelita grubego” Fundacja „Projan” Wydanie I, 2014; konsultacja merytoryczna zespołu lekarskiego Centrum Onkologii – Instytutu im. Marii Skłodowskiej – Curie Oddział w Gliwicach pod kierownictwem prof. dr hab. n. med. Rafała Suwińskiego.
  • Rak jelita grubego: poradnik dla pacjentów – informacje oparte na wytycznych ESMO dotyczących praktyki klinicznej – wer. 2016.1
  • „Co warto wiedzieć. Rak jelita grubego” Tłumaczenie poradnika wydanego przez National Cancer Institute of United States, wydano w ramach realizacji Programu Edukacji Onkologicznej PTOK oraz Fundacji „Tam i z powrotem”, konsultacja merytoryczna prof. dr hab. med. Maciej Krzakowski, Wydawca PRIMOPRO 2020
  • https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/bowel-cancer, dostęp z dnia 1.02.2021
  • https://www.cancer.org/treatment/understanding-your-diagnosis/tests/understanding-your-pathology-report/colon-pathology.html, dostęp z dnia 1.02.2021
  • https://www.cancer.gov, dostęp z dnia 1.02.2021
  • American Cancer Society. Colorectal Cancer Facts & Figures 2020-2022. Atlanta: American Cancer Society; 2020.
  • Sąsiadek M. i wsp. „Leczenie celowane u pacjentów z rakiem jelita grubego na podstawie wyników badania genetycznego” Wydawnictwo Fundacja EuropaColon Polska
  • Anna Zmarzły, Tomasz Dzierżanowski, Iwona Filipczak-Bryniarska , Jacek Sobocki, Aleksandra Ciałkowska-Rysz, Maciej Krzakowski, Grażyna Rydzewska, Agnieszka Mastalerz-Migas, Jarosław Drobnik, Iwona Traczyk, Krystyna Urbanowicz, Sławomir Rudzki, Przemysław Matras, Marek Kunecki, Konrad Matysiak, Krystyna Majewska, Izabela Kaptacz, Natalia Konik „Leczenie żywieniowe u dorosłych pacjentów z nowotworem objętych opieką paliatywną – rekomendacje Polskiego Towarzystwa Żywienia Klinicznego, Polskiego Towarzystwa Medycyny Paliatywnej, Polskiego Towarzystwa Medycyny Rodzinnej, Polskiego Towarzystwa Pielęgniarstwa Opieki Paliatywnej we współpracy z Polskim Towarzystwem Onkologii Klinicznej i Polskim Towarzystwem Gastroenterologicznym” (prace poglądowe/wytyczne Medycyna Paliatywna 2018; 10(3): 95–114)
  • https://www.isbzdrowie.pl/2018/11/medycyna-paliatywna-nowe-wytyczne-postepowania-zywieniowego/
  • https://www.rynekzdrowia.pl/Serwis-Onkologia/Wczesne-wdrozenie-zywienia-medycznego-to-wieksza-skutecznosc-leczenia-w-onkologii,190314,1013.html
  • Pomoc socjalna. Przewodnik dla pacjentów z chorobą nowotworową. Warszawa (2017) link: http://www.sarcoma.pl/pliki/Inicjatywy/Akt.%202020%20Razem%20zwyci%C4%99%C5%BCymy%20raka/2018_PEO_Poradnik4_www.pdf
  • “Rehabilitacja chorych na nowotwory” Marek Woźniewski (2013)
  • https://cowzdrowiu.pl/aktualnosci/post/chemioterapia-w-warunkach-domowych-dla-wszystkich-pacjentow
  • https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/chemioterapia-domowa-staje-sie-faktem,7614.html
  • https://pulsmedycyny.pl/chemioterapia-w-domu-to-korzysc-dla-pacjenta-i-systemu-982732
  • https://cowzdrowiu.pl/aktualnosci/post/chemioterapia-w-warunkach-domowych-nfz-zmienia-zarzadzenie?fbclid=IwAR2O26psIFrUa93gTws2jwLtIAow_B7Nnb2iUSbzatnV7qNX-zMkhDlQv2o

Organizator

Logo Bez Tla EuropaColonPolska Logo EPS Vector format CMYK for printing

Partnerzy

pierre fabre
poradnik zdrowie
moondog

Patronat

PTO logo 21 03
polskie towarzystwo onkologii klinicznej
Logo PTChO 21 03

Konsultant
Krajowy
w dziedzinie
onkologii
klinicznej

NIO
rynek zdrowia portal
Medexpress logo
sluzba zdrowia
ISBzdrowie logo
MedKurier logo
co w zdrowiu
mzdrowie 850x200 1
zwrotnik raka

Zapisz się na nasz newsletter

Zapisuję się do newslettera i wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji o nowotworach układu pokarmowego, a także aktualności dotyczących organizacji EuropaColon Polska

Zgadzam się z Regulaminem i Polityką Prywatności